Deze blog komt voort uit de derde aflevering van onze Mominti Podcast. Het volledige interview is te beluisteren op Spotify onder 'Mominti Podcast'.
In de Mominti Podcast ga ik in gesprek met experts over alles rondom borstvoeding. Wat je kunt verwachten wanneer je borstvoeding gaat geven, waarom het soms even niet lukt, wat je kunt doen wanneer het even niet lukt, de toeschietreflex, overproductie, lekkende borsten, premature kindjes en nog veel meer.
Vandaag praten we met Marieke van Mammaminds, mama van twee, lactatiekundige, voedvrouw, docent en coach. Marieke heeft een brede achtergrond als verloskundige en een aantal opleidingen op zak als docent, coach en lactatiekundige.
Marieke, je geeft tegenwoordig heel veel moeders begeleiding bij het geven van borstvoeding. Hoe ben je hierin terechtgekomen? Waarom vind jij borstvoeding zo'n belangrijk onderwerp?
Ik ben 25 jaar verloskundige in Amsterdam geweest. Het begeleiden van borstvoeding en de kraamperiode vond ik toen al heel leuk, om de ouders een beetje op weg te helpen. Ik dacht als verloskundige al heel wat te weten over borstvoeding, dus toen ben ik mijn IBCLC-papieren gaan halen. Toen heb ik nog heel veel bijgeleerd. Zowel in theorie als in de praktijk.
Ik vind de transitie naar het moederschap onwijs mooi om te begeleiden. Het is ook een periode waarin je heel veel steun zoekt en ik vind het heel fijn om daar wat in te kunnen betekenen. Mijn eigen borstvoedingservaringen neem ik natuurlijk ook mee. Dat waren hele mooie ervaringen, al was de tweede wel iets meer zoeken dan de eerste. Die ervaringen wil ik delen, ik ken meerdere kanten. Het is zo'n grote verandering in je lichaam en in je leven, het is heel normaal om daar wat support bij te krijgen.
Kun je beginnen met ons wat meer te vertellen over de toeschietreflex? Wat is het en hoe merk je dat het op gang komt?
De toeschietreflex is een soort magisch mechanisme van je borsten en het spierweefsel in je borsten. Je borst is een vochtproducerende klier, net als zweetklieren en traanklieren. Het mechanisme is vergelijkbaar.
In je borst produceren je klieren melk. De holte van je klier produceert melk en het spierlaagje eromheen bevat spierweefsel dat kan samentrekken. Bij deze samentrekking gaat de melk eruit. Hetzelfde weefsel zit ook in de kanalen naar de top van je tepel toe.
Dat samentrekken kunnen we zelf niet organiseren, zoals dat bij andere spieren wel kan. De spieren in je borst doen dat vanzelf, op basis van het liefdeshormoon oxytocine. Dit zorgt voor de samentrekking van spierweefsel in de baarmoeder en in je borsten. Dan gaat de melk lopen.
Dit wordt vooral na de geboorte actief, door het vrijkomen van extra oxytocine en een daling van progesteron. Door die daling van progesteron wordt de oxytocine niet meer geremd, waardoor het na de geboorte wat makkelijker samentrekt en melk wat meer gaat stromen.
Soms piekt dit liefdeshormoon op onverwachte momenten, waardoor je misschien wat begint te lekken zonder dat je dat had zien aankomen.
Hoe komt het dat dit ook tijdens het voeden vaak gebeurt? Dat je voedt aan de ene borst en dat de andere borst vervolgens begint te lekken. En kunnen we wat doen om dat te verminderen?
Die hormonen zijn in de eerste zes weken vooral wat onbestuurbaarder. Daarna worden de hormonen vaak wel iets stabieler.
Lekken is eigenlijk een hele positieve reactie, het komt door het liefdeshormoon. Zie het als een compliment! En het werkt ook aan twee borsten tegelijk. Dat betekent dat soms ook je andere borst gaat druppelen of lopen. Sommige vrouwen druppelen alleen, bij anderen gaat het echt meer lopen. Het is allemaal normaal.
Als het bij jou heel actief is en je er last van hebt, kun je het een beetje tegenhouden met een doek of met de hand. Dat noemen we ook wel de deurbeltechniek, waarbij je wat tegendruk geeft op je borst.
Sommige vrouwen vangen de melk op met een lekschaal of een milk collector. Wel een kleine waarschuwing daarbij. Af en toe wat extra melk opvangen kan handig zijn, maar als je dit elke keer doet, blijf je iedere keer een toeschietreflex opwekken. Zo houd je het lekken in stand. Dus ik raad niet aan om elke keer een collector met zuigkracht erop te zetten.
Er zijn ook moeders die tijdens hun zwangerschap al wat lekken. Hoe komt dat? En zegt dat iets over je melkproductie na de bevalling?
Het zegt niks over je melkproductie na de bevalling. Het zegt misschien wel wat over de anatomie van je borsten en hoe makkelijk de melk wordt losgelaten uit de kliertjes. Bij de een zijn de kanaaltjes mogelijk wat ruimer aangelegd dan bij de ander.
We noemen dit dan nog niet de toeschietreflex. Het is meer een soort druk op je borsten, door een strakke beha, warmte, vrijen of andere redenen. Bij kleinere borsten staat vaak ook wat meer spanning op het borstweefsel, ook dat kan het wat opwekken.
Komt het er niet makkelijk uit tijdens je zwangerschap, dan zegt dit helemaal niks over hoe makkelijk het straks na je bevalling gaat.
Dan zit er nog heel veel verschil in tepels. Grotere tepels, kleinere tepels. Heeft dat nog effect op je borstvoedingsreis?
Ik heb heel wat tepels en vormen gezien in mijn carrière. Dat maakt wel wat verschil. Je hebt kleine, grote, vlakke, rekbare, naar binnen getrokken en elastische tepels, enzovoort.
Als je kijkt naar wat een baby nodig heeft, dan is dat niet 'tepelvoeding', maar borstvoeding. Dus de baby heeft vooral veel borstweefsel in zijn mond nodig, zodat de baby goed vacuüm kan maken en de tepel richting het zachte gehemelte kan voelen. Dat gaat bij de ene tepel makkelijker dan bij de andere. Soms moet je wat meer helpen om de tepel goed achter in het mondje te krijgen.
Er zit ook veel verschil in de huid van de tepel. De ene huid is wat droger, heeft scherpere randjes, enzovoort. Zolang je voldoende borstweefsel in het mondje krijgt, kunnen veel pijnklachten verminderd worden. Want pijn hoort er niet te zijn.
Als je een kolf gaat aanschaffen, is het ook heel belangrijk dat je erop let dat het kolfschild goed past bij jouw tepel. Het is namelijk belangrijk dat je goed vacuüm creëert voor de prikkeling van de tepel.
Als je overigens voor de bevalling al wat melk wilt verzamelen, doe dit dan met de hand en niet met een kolf.
Hoe weet ik dat het nodig is om de tepel wat bij te sturen in het mondje van mijn kindje?
Heel veel dingen gaan vanzelf goed. Een baby heeft heel veel talent om aan te happen. Een baby wil zijn mond graag wijd open kunnen doen en veel tepelhof pakken. Hij wil zijn hoofd dan wat kunnen kantelen, waardoor de kaken wijd open kunnen. Dus laat dat toe en laat de aanhap laag genoeg op de borst starten.
Tepels zijn niet voor niks gevoelig, ze laten je zo weten of het goed gaat of niet. Pijn hoort het niet te doen. Dus als het pijn doet, probeer het dan wat aan te passen door met je hand wat te sturen. Je kunt ook wat spelen met de houding van de baby. Misschien heeft de baby wat meer ruimte nodig om zijn hoofdje naar achter te kunnen kantelen.
Ik word ook boos als mensen te horen krijgen: "Het mag even pijn doen." Terwijl je juist zo veel kunt veranderen om het fijner te laten voelen. Borstvoeding is ook een vaardigheid!
Ik heb ook een programma gemaakt over pijnvrij voeden: De eerste stappen. Zo kan ik zo veel mogelijk ouders helpen om pijn te verhelpen.
Wanneer raad je het aan om cursussen rondom borstvoeding te volgen?
Dat verschilt een beetje per type cursus. Het programma dat ik net noemde is wel echt voor tijdens het voeden. Andere cursussen zijn meer gericht op de voorbereiding. Dan kun je ook een voorlichting of een live bijeenkomst volgen.
Het is sowieso belangrijk om je voor te bereiden op het geven van borstvoeding.
Is er nog iets wat je tot slot zou willen meegeven aan de luisteraar?
Bereid je voor, ten eerste. Je kunt heel veel informatie vinden, ook online. Soms ook verwarrende informatie.
Twee belangrijke websites zijn borstvoeding.com en borstvoeding.nl. Daar vind je zowel ervaringen van ouders als informatie van professionals. Je kunt daar heel veel informatie checken.
Je hebt ook het Borstvoeding Forum, waar professionals op de achtergrond de informatie die gedeeld wordt controleren.
Waar kunnen moeders jou vinden?
Onder Mammaminds. Mamma is in het Latijn de naam voor borst.
Je vindt Marieke dus op instagram onder 'mammaminds.borstvoeding' en bereikt haar via de mail op mammaminds@gmail.com
Beluister het volledige interview met Marieke hier.
0 comments